55-اعلام و تأیید بطلان مبایعه نامه
بسم الله الرحمن الرحیم
🟣۵۵-عبارت بطلان معنی مصدری دارد یعنی از نخست باطل بوده چون جنینی که مرده به دنیا آمده، رای دادگاه در مورد رسیدگی به ادعای بطلان مبایعه نامه اعلامی است و اثر کشفی دارد،لکن ابطال به معنی باطل نمودن است و رای دادگاه در مورد رسیدگی به ادعای ابطال، تأسیسی است،اثر نقلی دارد.
چون مبایعه نامه مخلوق متعاملین (فروشنده ـ خریدار ) است،متصف به نسبیت، صحت و لازم الوفا بودن است،شرایط اساسی صحت معامله ۴ مورد است:۱- قصد و رضایت طرفین حین امضا، مثلاً امضای درحال مستی یا بیهوشی فاقد اثر است.
۲-اهلیت طرفین یعنی :بلوغ ،رشد و عقل بنابراین امضای مبایعه نامه توسط صغیر ، سفیه و مجنون صحیح نیست و اثری ندارد.
۳-معین بودن موضوع معامله، اگر موضوع مردد یا نامعین باشد معامله غرری و باطل است.
۴-مشروعیت جهت معامله،اگر مبایعه نامه ای همه شرایط را دارا باشد ولی با ذکر جهتی نامشروع باشد باطل است مثل اجاره نامه برای دایر کردن قمارخانه، اجاره دادن زمین کشاورزی یا باغ برای تغییر کاربری بدون مجوز قانونی،
حال در صورت وجود جهت بطلان می توان دادخواست (اعلام یا تایید بطلان مبایعه نامه به جهت...) را تقدیم کرد اگر موضوع خواسته مبایعه نامه یا سند رسمی باشد می باید خواسته (ابطال سند به جهت...) را مطرح کرد.
🔴راههای از بین رفتن مبایعه نامه:
☘اقاله یا تفاسخ: توافق دو طرف یک قرارداد، به منظور برهمزدن و از میان بردن آن.
☘انفساخ: انحلال قهری نیز گفته میشود، یعنی بدون اراده طرفین عقد منحل میشود،مثل تلف موضوع معامله پیش از تسلیم.
☘شرط فاسخ: طرفین قرارداد توافق میکنند تا در صورت حصول شرایطِ مقرر شده، عقدخودبخود منفسخ گردد.
به چنین شرطی که موجب انفساخ قرارداد میگردد، شرط فاسخ میگویند.
☘فسخ : به آن انحلال ارادی قرار داد نیز گفته میشود، پایان دادن حقوقی به قرار داد به وسیله یكی از دو طرف قرارداد.
نظر به تغییرات اساسی در اعتبار و ماهیت مبایعهنامه ها با وضع قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول ، در مقالات بعدی این قانون تبیین می گردد.
