مسایل حقوقی ساخت اکانت جعلی
بسم الله الرحمن الرحیم
ساخت اکانت جعلی با تصاویر دیگران؛ چه مجازاتهایی در انتظار متخلف است؟
تحلیل یک رأی قضایی کاربردی
بر اساس نشست قضایی شماره ۱۴۰۴-۱۱۵۷۰ برگزارشده در دادگستری فارسان، اقدام به ساخت اکانت در شبکههای اجتماعی با استفاده از تصاویر دیگران بدون اجازه صاحب عکس، یک عمل مجرمانه شناخته شده و دارای پیامدهای حقوقی و کیفری است.
🔍 نظر اکثریت هیئت قضات: جعل رایانهای
اکثریت قضات معتقدند این عمل، مصداق جعل رایانهای است. طبق این دیدگاه، فرد با "ایجاد دادههای قابل انتساب" به شخص دیگر (یعنی ساخت پروفایل یا اکانت با نام و عکس وی)، مرتکب جرم مطابق قوانین جرایم رایانهای شده است.
· مبنای قانونی: این نظر عمدتاً به قانون جرایم رایانهای (مصوب ۱۳۸۸) و مواد مربوطه استناد میکند.
· نکته: این نظر تأکید دارد که حتی اگر اکانت ساختهشده برای فعالیتهای کلاهبرداری نباشد، صرف جعل هویت دیجیتال، جرم محسوب میشود.
👨⚖️ نظر اقلیت: هتک حیثیت یا انتشار تصاویر خصوصی
برخی از قضات با نگاهی متفاوت، این عمل را بیشتر ذیل هتک حیثیت یا انتشار و در دسترس قرار دادن تصاویر خصوصی از طریق سامانههای رایانهای میدانند.
· شرط تحقق جرم: در این دیدگاه، اثبات ضرر (اعم از مالی یا معنوی) یا هتک حیثیت به صاحب تصویر، برای مجرم شناختن عمل، اهمیت بیشتری دارد.
· مبنای قانونی: این نظر میتواند به ماده ۱۶ قانون جرایم رایانهای (در خصوص انتشار و در دسترس قرار دادن تصاویر خصوصی) و نیز مواد مربوط به افترا و هتک حیثیت در قانون مجازات اسلامی استناد کند.
⚖️ نتیجه عملی و راهکار برای صاحبان تصاویر
اگر تصاویر شما بدون اجازه در اکانتی جعلی استفاده شده است:
1. اقدام فوری: از طریق تنظیم دعوای کیفری و با استناد به قانون جرایم رایانهای، موضوع را به مراجع قضایی (دادسرای جرایم رایانهای یا دادسرای عمومی) اطلاع دهید.
2. گردآوری مدارک: از اکانت جعلی و محتوای آن اسکرین شات بگیرید و مدارک را به طور کامل حفظ کنید.
3. تعیین وکیل: با توجه به پیچیدگی و تخصصی بودن موضوع، مشاوره با یک وکیل متخصص در جرایم رایانهای میتواند روند احقاق حق را تسریع و تسهیل کند.
💎 جمعبندی پایانی
هر دو دیدگاه قضایی مطرحشده، بر مجرم بودن عمل ساخت اکانت با تصاویر دیگران بدون رضایت تأکید دارند و تفاوت آنها در عنوان مجرمانه دقیق است. با این حال، رویه قضایی حاضر اغلب این عمل را تحت عنوان جعل رایانهای تعقیب میکند. آگاهی از این حق و اقدام به موقع، میتواند از آسیبهای بیشتر به حریم خصوصی و حیثیت شما جلوگیری کند.
